Powrót do korzeni czy chwilowa stabilizacja? Analiza zmian na szczycie miedziowego giganta
Spółki Skarbu Państwa od lat stanowią barometr politycznych nastrojów w Warszawie, a KGHM Polska Miedź S.A. jest bez wątpienia jedną z najważniejszych wskazówek na tej tarczy. Każda zmiana w zarządzie kombinatu wywołuje rezonans nie tylko na Giełdzie Papierów Wartościowych, ale także w szeroko pojętym sektorze energetyczno-przemysłowym. Jak wskazują analizy rynkowe topflop.pl, inwestorzy od dawna oczekiwali sygnału świadczącego o tym, że kompetencje branżowe znów staną się priorytetem nad lojalnością polityczną. Decyzje Rady Nadzorczej z lutego 2024 roku, odwołujące Tomasza Zdzikota i powołujące na p.o. prezesa Andrzeja Szydło, mogą być właśnie takim sygnałem.
- Powrót do korzeni czy chwilowa stabilizacja? Analiza zmian na szczycie miedziowego giganta
- Anatomia zmiany: Kto odszedł, kto przychodzi?
- Inwestorzy oddychają z ulgą? Reakcja GPW
- Energetyka Jądrowa i SMR: Co dalej z projektem NuScale?
- Wyzwania operacyjne: Kiedy „Złoże” mówi „Sprawdzam”
- Nowy model nadzoru właścicielskiego?
Wydarzenia te, choć spodziewane w kontekście powyborczej „miotły kadrowej”, mają charakter precedensowy ze względu na profil następcy. KGHM, będący perłą w koronie polskiego przemysłu i jednym z czołowych producentów miedzi oraz srebra na świecie, staje w obliczu wyzwań, które wymagają inżynieryjnej precyzji, a nie tylko politycznego zmysłu.
Anatomia zmiany: Kto odszedł, kto przychodzi?
Decyzja Rady Nadzorczej była szybka i zdecydowana. Tomasz Zdzikot, który kierował spółką od 2022 roku, został odwołany ze stanowiska prezesa zarządu. Wraz z nim stanowiska stracili wiceprezes ds. finansowych Mateusz Wodejko oraz wiceprezes ds. korporacyjnych Marek Pietrzak.
Jak informuje Business Insider, wakat na stanowisku prezesa został natychmiastowo uzupełniony w trybie delegacji członka Rady Nadzorczej. Funkcję p.o. prezesa objął Zbigniew Bryja (do czasu rozstrzygnięcia postępowań kwalifikacyjnych), jednak kluczową postacią w nowym układzie, która ostatecznie zdefiniowała nowy kurs, stał się Andrzej Szydło.
Wybór Szydły to wyraźny ukłon w stronę załogi i ekspertów z Zagłębia Miedziowego. W przeciwieństwie do swojego poprzednika, który był kojarzony głównie z sektorem obronnym i pocztowym (Zdzikot był wcześniej prezesem Poczty Polskiej i wiceministrem obrony narodowej), Szydło jest człowiekiem „stąd”. Przez lata związany z Hutą Miedzi Głogów, gdzie pełnił funkcję dyrektora naczelnego, zna specyfikę ciągu technologicznego KGHM od podszewki. To fundamentalna różnica w podejściu do zarządzania tak skomplikowanym organizmem gospodarczym.
Inwestorzy oddychają z ulgą? Reakcja GPW
Reakcja rynku kapitałowego na zmiany w zarządach spółek z udziałem Skarbu Państwa jest zazwyczaj mieszanką nadziei i obaw. W przypadku KGHM, odsunięcie menedżerów kojarzonych stricte z nadaniem politycznym partii Prawo i Sprawiedliwość zostało odebrane przez część analityków jako krok w stronę normalizacji.
Akcje KGHM są silnie skorelowane z globalnymi cenami miedzi i dolara, jednak czynnik „risiko politycznego” (political risk) zawsze ciążył na wycenie spółki. Wprowadzenie do zarządu osób z doświadczeniem operacyjnym może zmniejszyć dyskonto, z jakim notowany jest polski gigant w porównaniu do swoich zagranicznych konkurentów, takich jak Antofagasta czy Freeport-McMoRan. Inwestorzy liczą na to, że nowy zarząd skupi się na optymalizacji kosztów wydobycia (C1 cost), które w ostatnich latach drastycznie rosły, zamiast na finansowaniu projektów o wątpliwej stopie zwrotu, ale wysokim znaczeniu propagandowym.
Energetyka Jądrowa i SMR: Co dalej z projektem NuScale?
Jednym z najważniejszych pytań, które rodzi zmiana warty w Lubinie, jest przyszłość ambitnych planów energetycznych zainicjowanych przez poprzedni zarząd. Tomasz Zdzikot był wielkim orędownikiem wdrożenia technologii małych reaktorów modułowych (SMR) we współpracy z amerykańską firmą NuScale Power.
Projekt ten, choć medialnie nośny, od początku budził wątpliwości części ekspertów, zwłaszcza po informacjach o problemach finansowych i technologicznych amerykańskiego partnera (w tym anulowaniu projektu w Utah). Nowy zarząd, kierowany przez technokratów, z pewnością podda te plany rygorystycznemu audytowi. KGHM potrzebuje taniej i stabilnej energii, by utrzymać rentowność przy coraz głębszym wydobyciu, jednak pytanie brzmi, czy SMR w obecnym kształcie jest rozwiązaniem optymalnym, czy też spółka powinna zwrócić się ku bardziej konwencjonalnym źródłom OZE lub gazowi jako paliwu przejściowemu.
Decyzje w tym zakresie będą miały kluczowe znaczenie nie tylko dla bilansu energetycznego spółki, ale i dla całej strategii dekarbonizacji polskiego przemysłu ciężkiego. Andrzej Szydło, jako praktyk przemysłowy, prawdopodobnie położy większy nacisk na realność harmonogramów i opłacalność inwestycji (ROI), co może oznaczać redefinicję lub nawet zawieszenie marzeń o „atomowym KGHM” w wersji promowanej przez poprzedników.
Wyzwania operacyjne: Kiedy „Złoże” mówi „Sprawdzam”
Oprócz polityki i wielkich wizji energetycznych, nowy zarząd musi zmierzyć się z prozą górniczego życia. KGHM operuje na coraz trudniejszych złożach. Głębokość eksploatacji rośnie, a zawartość miedzi w rudzie spada. To generuje naturalną presję na wzrost kosztów.
Do tego dochodzą aktywa zagraniczne, ze szczególnym uwzględnieniem kopalni Sierra Gorda w Chile. Przez lata była ona kulą u nogi koncernu, by w końcu zacząć przynosić zyski. Utrzymanie tego trendu w obliczu zmian podatkowych w Chile i wahań na rynkach surowcowych wymaga dyplomacji i sprawnego nadzoru właścicielskiego. Poprzednie zarządy często rotowały kadrami w spółkach zależnych, co nie sprzyjało ciągłości procesów. Oczekiwania wobec zespołu Andrzeja Szydły są jasne: stabilizacja operacyjna i skupienie się na „core business”, czyli efektywnym wydobyciu i hutnictwie.
Nie można też zapomnieć o relacjach ze związkami zawodowymi. KGHM to potężna siła społeczna. Związki zawodowe w Zagłębiu Miedziowym są jednymi z najsilniejszych w Polsce. Każda próba optymalizacji zatrudnienia czy zmiany systemów płacowych spotyka się z twardym oporem. Prezes wywodzący się ze środowiska lokalnego może mieć tu pewien kredyt zaufania, ale też będzie poddany podwójnej presji – ze strony rynku oczekującego wyników i kolegów z dawnych lat oczekujących podwyżek i ochrony miejsc pracy.
Nowy model nadzoru właścicielskiego?
Zmiany w KGHM wpisują się w szerszy kontekst transformacji spółek Skarbu Państwa. Odwołanie Zdzikota to symboliczny koniec modelu, w którym kluczowe stanowiska w gospodarce były trampoliną dla polityków. Nominacja osób takich jak Andrzej Szydło czy Zbigniew Bryja sugeruje powrót do modelu menedżerskiego, w którym kryterium doboru jest wiedza sektorowa.
Jednak historia uczy, że w polskich warunkach „odpolitycznienie” często bywa procesem fasadowym lub krótkotrwałym. Kluczowym testem dla nowego zarządu będzie pierwsza poważna próba sił z Ministerstwem Aktywów Państwowych – czy to w kwestii dywidendy (Skarb Państwa zazwyczaj domaga się wysokich wypłat, zarząd woli inwestować), czy zaangażowania spółki w projekty niezwiązane z jej podstawową działalnością.
Ostatecznie, o sukcesie lub porażce nowej ekipy zadecydują nie tyle sympatie polityczne, co twarde dane makroekonomiczne: cena miedzi na LME (London Metal Exchange), kurs USD/PLN oraz zdolność do kontroli kosztów energii. „Trzęsienie ziemi”, o którym donosiły media, może okazać się zbawiennym wstrząsem, który pozwoli KGHM otrząsnąć się z politycznego gorsetu i skupić na tym, co robi najlepiej – wydobywaniu bogactw ziemi. Rynek dał nowemu zarządowi kredyt zaufania, ale jego spłata będzie wymagała tytanicznej pracy w cieniu głogowskich kominów, z dala od warszawskich salonów.
