Bolek Muravec
W sercu współczesnego Izmiru, pod warstwami historii starożytnej Smyrny, archeolodzy dokonali sensacyjnego odkrycia. Po raz pierwszy od siedmiu dekad w tym rejonie odsłonięto nienaruszoną mozaikę podłogową, której centralnym elementem jest intrygujący symbol – Węzeł Salomona. To znalezisko rzuca nowe światło na wierzenia i życie codzienne mieszkańców późnego antyku.
Podczas prac wykopaliskowych prowadzonych w ramach projektu „Dziedzictwo dla Przyszłości”, zespół badawczy natrafił na wyjątkowe pomieszczenie przy Północnej Ulicy Agory w Smyrnie. To właśnie tam, ukryta przez wieki, spoczywała mozaika, która dziś zachwyca nie tylko swoim kunsztem, ale i przesłaniem. Więcej fascynujących historii o odkryciach archeologicznych znajdziesz na stronie głównej TopFlop.pl, gdzie regularnie opisujemy najciekawsze znaleziska z całego świata.
Symbolika, która przetrwała wieki
Odkryta mozaika, datowana na okres późnorzymski (IV-VI wiek n.e.), mierzy około 3 na 4 metry. Jej głównym punktem jest misternie wykonany Węzeł Salomona – motyw składający się z dwóch splecionych ze sobą pętli, które nie mają początku ani końca. W starożytności nie był to jedynie element dekoracyjny.
Profesor Akın Ersoy z Wydziału Archeologii Turecko-Islamskiej na Uniwersytecie Katip Çelebi w Izmirze, kierujący wykopaliskami, wyjaśnia znaczenie tego symbolu. Według badacza, Węzeł Salomona pełnił funkcję potężnego talizmanu. Miał on chronić mieszkańców lub użytkowników budynku przed „złym okiem”, zazdrością i nieszczęściem.
„Widzimy tu zastosowanie symboli ochronnych. Aby zapobiec zawiści, takie motywy umieszczano przy wejściach lub na podłogach. Węzeł Salomona jest tego doskonałym przykładem” – tłumaczy prof. Ersoy.
Co jeszcze kryje mozaika ze Smyrny?
Oprócz centralnego węzła, mozaika zachwyca bogactwem wzorów geometrycznych i roślinnych. Całość kompozycji uzupełniają splecione, dwunastoboczne panele oraz motywy krzyża, które otaczają główny symbol. Co ciekawe, krzyże te – pierwotnie będące jedynie elementem zdobniczym – z czasem zostały zaadaptowane przez religie monoteistyczne, zachowując przy tym swoje znaczenie ochronne.
Stan zachowania znaleziska jest zaskakująco dobry, co pozwala naukowcom na dokładną analizę technik stosowanych przez ówczesnych rzemieślników. Odkrycie to jest tym ważniejsze, że ostatni raz mozaikę w Smyrnie znaleziono prawie 70 lat temu. Nowe znalezisko potwierdza, że Agora była tętniącym życiem centrum handlowym i politycznym, a jej budynki pełniły swoje funkcje przez setki lat – ślady wskazują, że podłoga była użytkowana nawet 1500 lat po jej ułożeniu.
Smyrna: Miasto zaplanowane od nowa
Smyrna, znana dziś jako Izmir, to jedno z najważniejszych miast starożytnego świata śródziemnomorskiego. Została ponownie założona i rozbudowana według nowego planu urbanistycznego po czasach Aleksandra Wielkiego. Odkrycie mozaiki przy jednej z głównych ulic miasta dowodzi, jak wielką wagę przykładano wówczas do estetyki i duchowej ochrony przestrzeni publicznych oraz prywatnych.
Wykopaliska w Izmirze trwają przez cały rok, a archeolodzy zapowiadają, że to nie koniec rewelacji. Wraz z postępem prac przy Północnej Ulicy Agory, możemy spodziewać się kolejnych świadectw bogatej historii tego regionu, które czekają na wydobycie z mroków dziejów.