Kiedy zaczyna się jesień 2026? Odpowiedź zależy od tego, którą definicję pory roku przyjmiemy. Jesień meteorologiczna rozpocznie się 1 września, kalendarzowa 23 września, a początek astronomicznej jesieni wyznaczy równonoc przypadająca w 2026 roku również 23 września — dokładnie o godz. 00:05 UTC, czyli o 02:05 czasu obowiązującego wówczas w Polsce. Jak informuje redakcja serwisu, opierając się na danych IMGW-PIB oraz obliczeniach NASA, są to odrębne sposoby wyznaczania początku pory roku, dlatego używanie ich zamiennie prowadzi do nieporozumień.
W 2026 roku różnica jest szczególnie prosta do zapamiętania: meteorologiczna jesień zaczyna się ponad trzy tygodnie wcześniej niż kalendarzowa i astronomiczna. Te dwie ostatnie przypadną natomiast tego samego dnia — w środę 23 września. Astronomiczny początek jesieni nie jest jednak umowną datą z kalendarza, lecz konkretnym momentem wynikającym z ruchu Ziemi wokół Słońca.
Kiedy zaczyna się jesień 2026? Najważniejsze daty
W przypadku Polski w 2026 roku należy zapamiętać trzy informacje:
- jesień meteorologiczna: 1 września 2026;
- jesień kalendarzowa: 23 września 2026;
- jesień astronomiczna: 23 września 2026 o godz. 02:05 czasu w Polsce — równonoc nastąpi o 00:05 UTC.
IMGW-PIB rozróżnia te sposoby określania pór roku. Meteorologiczne pory roku mają stałe granice, co pozwala meteorologom i klimatologom porównywać dane z identycznych okresów kolejnych lat. Według Instytutu meteorologiczna jesień obejmuje okres od 1 września do 30 listopada.
„Jesień: od 1 września do 30 listopada.”
— IMGW-PIB, materiał dotyczący podziału roku na pory meteorologiczne.
Oznacza to, że gdy 1 września zaczyna się jesień meteorologiczna, nie musi to oznaczać gwałtownej zmiany pogody ani pojawienia się typowo jesiennych temperatur. Jest to przede wszystkim ustalona granica stosowana w statystyce meteorologicznej i klimatologii.
Jesień meteorologiczna 2026 zacznie się 1 września
Meteorologiczny podział roku jest stały: wiosna rozpoczyna się 1 marca, lato 1 czerwca, jesień 1 września, a zima 1 grudnia. IMGW-PIB wskazuje, że takie daty przyjęto jako wspólne terminy rozpoczynania meteorologicznych pór roku.
Dlatego 1 września 2026 roku będzie pierwszym dniem jesieni meteorologicznej, niezależnie od tego, jaka pogoda wystąpi tego dnia. Jesień meteorologiczna potrwa do 30 listopada, a 1 grudnia rozpocznie się meteorologiczna zima.
Meteorologicznej jesieni nie należy przy tym utożsamiać z jesienią termiczną. IMGW opisuje również podział oparty na średniej dobowej temperaturze. W takim ujęciu jesień występuje wtedy, gdy średnia dobowa temperatura mieści się w przedziale od 5 do poniżej 15 stopni Celsjusza. Początek tak rozumianej pory roku może przypadać w różnych terminach w poszczególnych częściach Polski.
Kalendarzowa jesień 2026: data się nie zmienia
Jesień kalendarzowa rozpocznie się 23 września 2026 roku. W przeciwieństwie do astronomicznej pory roku jej data jest umowna i stała. IMGW podaje 23 września jako początek jesieni kalendarzowej oraz 22 grudnia jako początek kalendarzowej zimy.
W 2026 roku 23 września wypada w środę.
To właśnie kalendarzowa definicja odpowiada za najczęściej podawaną w kalendarzach odpowiedź na pytanie o pierwszy dzień jesieni. Trzeba jednak odróżnić ją od dokładnego momentu astronomicznego, nawet jeśli — tak jak w 2026 roku — oba wydarzenia przypadają tego samego dnia.
IMGW wyjaśnia tę różnicę wprost:
„Początki astronomicznych pór roku mogą różnić się od kalendarzowych, które wypadają w konkretnych dniach w roku.”
— IMGW-PIB.
Astronomiczna jesień 2026 zacznie się 23 września o konkretnej godzinie
Najbardziej precyzyjnie można określić początek jesieni astronomicznej 2026. NASA podaje, że wrześniowa równonoc nastąpi 23 września 2026 roku o godz. 00:05 UTC. W Polsce będzie wtedy obowiązywał czas letni CEST, czyli UTC+2, dlatego lokalnie będzie godz. 02:05.
Astronomiczny początek jesieni wyznacza moment, w którym środek Słońca przechodzi przez płaszczyznę równika Ziemi. Na półkuli północnej wrześniowa równonoc oznacza początek astronomicznej jesieni, natomiast na półkuli południowej — początek astronomicznej wiosny.
“The equinox marks the exact moment when the center of the Sun crosses the plane of our planet’s equator.”
— NASA, materiał „Embracing the Equinox”, zaktualizowany w marcu 2026 roku.
Także U.S. Naval Observatory wskazuje, że momenty równonocy wyznaczają początki astronomicznej wiosny i jesieni, natomiast przesilenia odpowiadają za początek lata i zimy. Serwis astronomiczny USNO udostępnia obliczenia tych momentów dla lat 1700–2100.
Czy podczas równonocy dzień i noc naprawdę trwają po 12 godzin?
Nazwa „równonoc” sugeruje idealny podział doby na 12 godzin dnia i 12 godzin nocy, lecz z punktu widzenia obserwatora sytuacja jest bardziej złożona. NASA zaznacza, że długość dnia i nocy podczas równonocy nie jest dokładnie identyczna. Znaczenie mają między innymi refrakcja atmosferyczna oraz fakt, że Słońce obserwujemy jako tarczę, a nie punktowe źródło światła.
Atmosfera załamuje światło słoneczne w pobliżu horyzontu, dzięki czemu Słońce pozostaje widoczne nieco dłużej. Z tego powodu dzień, w którym okres między wschodem a zachodem Słońca jest najbliższy 12 godzinom, może wypaść w innym terminie niż sam moment równonocy i zależy również od szerokości geograficznej.
Po wrześniowej równonocy na półkuli północnej Słońce kontynuuje swoją pozorną wędrówkę na południe aż do grudniowego przesilenia. W praktyce oznacza to dalsze skracanie okresu dziennego oświetlenia i wydłużanie nocy.
Astronomiczna i kalendarzowa jesień w 2026 roku wypadają tego samego dnia
Warto więc doprecyzować często spotykane stwierdzenie, że jesień meteorologiczna, kalendarzowa i astronomiczna „zaczynają się w różnych dniach”. W 2026 roku są dwie daty, a nie trzy: 1 września dla jesieni meteorologicznej oraz 23 września dla kalendarzowej i astronomicznej. Różnica pomiędzy dwiema ostatnimi polega na sposobie ich wyznaczania.
Jesień kalendarzowa ma stałą datę. Astronomiczna zależy od rzeczywistego momentu równonocy i dlatego w kolejnych latach może rozpoczynać się 22 albo 23 września. IMGW wskazuje właśnie te dwa terminy jako typowe daty początku astronomicznej jesieni.
Najprostszy zapis dla 2026 roku wygląda więc następująco:
- 1 września — zaczyna się jesień meteorologiczna;
- 23 września — zaczyna się jesień kalendarzowa;
- 23 września, godz. 02:05 w Polsce — zaczyna się jesień astronomiczna.
To właśnie godzina 02:05 w nocy z 22 na 23 września będzie w Polsce dokładnym astronomicznym momentem rozpoczęcia jesieni 2026.
Warto przeczytać także nasz kolejny materiał, w którym szerzej wyjaśniamy podobny temat: Poranne mgły pod koniec sierpnia. Dlaczego najpierw pojawiają się w dolinach i nad rzekami
