Jak narysować twarz krok po kroku – proporcje głowy, oczu, nosa i ust w praktyce dla początkujących

Jak narysować twarz tak, aby oczy znajdowały się na tej samej wysokości, nos nie był zbyt długi, a usta nie przesuwały się przypadkowo na jedną stronę? Najpewniejsza metoda zaczyna się od konstrukcji głowy, osi symetrii i kilku linii pomocniczych, informuje TopFlop. Dopiero po ustaleniu proporcji warto przejść do rysowania powiek, nozdrzy, warg, włosów oraz światłocienia.

Realistyczny portret nie powstaje przez dokładne kopiowanie pojedynczych detali. O podobieństwie decydują przede wszystkim wzajemne odległości między punktami twarzy: szerokość kości policzkowych, wysokość brwi, długość nosa, kąt żuchwy i położenie kącików ust. Klasyczne podziały pomagają rozpocząć pracę, lecz nie zastępują obserwacji konkretnej osoby.

Jak przygotować kartkę i narzędzia do rysowania twarzy

Do pierwszych ćwiczeń wystarczy gładki papier, ołówek HB, miększy ołówek 2B lub 4B, gumka i temperówka. Twardy ołówek pozwala wykonywać lekkie linie konstrukcyjne, które można później usunąć bez pozostawiania ciemnych śladów. Miększy grafit przydaje się dopiero podczas zaznaczania źrenic, włosów, nozdrzy i najciemniejszych partii cienia. Kartkę najlepiej ustawić pionowo, pozostawiając wolną przestrzeń nad czaszką i pod brodą.

Nie należy zaczynać od mocnego konturu oka ani od szczegółowego rysowania ust. Takie detale szybko przywiązują uwagę i utrudniają poprawianie proporcji całej głowy. Najpierw powstaje delikatny schemat, następnie większe płaszczyzny, a dopiero później szczegóły.

Przydatny zestaw obejmuje:

• ołówek H lub HB do konstrukcji;
• ołówek 2B do półcieni;
• ołówek 4B lub 6B do najciemniejszych akcentów;
• gumkę chlebową do rozjaśniania grafitu;
• zwykłą gumkę do korekty konturów;
• kartkę o gramaturze około 120–180 g/m²;
• linijkę wyłącznie do ćwiczeń proporcji;
• lusterko albo wyraźne zdjęcie referencyjne.

Linie pomocnicze powinny być ledwo widoczne. Mocne naciskanie ołówka na początku pracy tworzy bruzdy w papierze i utrudnia późniejsze cieniowanie.

„Rysunek jest uczciwością sztuki” — Jean-Auguste-Dominique Ingres, francuski malarz i rysownik.

Jak narysować podstawowy kształt głowy

Głowa widziana z przodu nie jest idealnym kołem ani prostym owalem. Górna część czaszki jest szersza i bardziej zaokrąglona, natomiast dolna zwęża się w kierunku brody. Najłatwiej rozpocząć od koła odpowiadającego czaszce, a następnie dobudować dolną część twarzy. Pionowa oś powinna przechodzić przez środek czoła, nasadę nosa, środek ust i brodę.

Szerokość żuchwy zależy od wieku, płci, budowy kości i indywidualnych cech modela. Nie istnieje jeden kontur odpowiedni dla każdej osoby. U niektórych twarz będzie szeroka i niemal kwadratowa, u innych długa, trójkątna albo wyraźnie owalna.

Konstrukcję można wykonać w sześciu etapach:

1. Narysuj delikatne koło.
2. Poprowadź pionową oś symetrii.
3. Zaznacz dolny punkt brody.
4. Połącz boczne części koła z brodą.
5. Sprawdź, czy obie strony mają podobną szerokość.
6. Skoryguj kształt żuchwy na podstawie obserwowanego modela.

Oś pionowa jest szczególnie ważna przy twarzy zwróconej pod kątem. W takim ujęciu nie przebiega ona przez geometryczny środek owalu, lecz wygina się zgodnie z powierzchnią głowy. Podobne zasady przestrzennego konstruowania form opisuje poradnik jak rysować perspektywę jedno-, dwu- i trzypunktową, ponieważ twarz także należy traktować jak obiekt trójwymiarowy, a nie płaski zestaw oczu, nosa i ust.

Proporcje twarzy: gdzie zaznaczyć oczy, nos i usta

W podstawowym schemacie linia oczu znajduje się mniej więcej w połowie wysokości głowy mierzonej od czubka czaszki do brody. Początkujący często umieszczają oczy zbyt wysoko, ponieważ koncentrują się na widocznej części twarzy i pomijają objętość czaszki przykrytą włosami. Linia brwi przebiega nieco powyżej oczu, a dolna krawędź nosa zwykle wypada mniej więcej w połowie odległości między linią oczu a brodą.

Linia ust znajduje się zazwyczaj powyżej połowy odcinka od nosa do brody. Nie oznacza to jednak, że wszystkie twarze mają identyczne podziały. Długość nosa, wysokość czoła i wielkość szczęki mogą znacząco różnić się między ludźmi.

Element	Orientacyjne położenie w widoku frontalnym	Co należy sprawdzić
Oczy	około połowy wysokości głowy	czy oba znajdują się na tej samej osi
Brwi	nad oczami	ich łuk, grubość i odległość od powiek
Dolna krawędź nosa	około połowy drogi między oczami a brodą	szerokość skrzydełek i długość nosa
Usta	między nosem a brodą, zwykle bliżej nosa	położenie kącików i przebieg linii warg
Uszy	najczęściej między wysokością brwi a podstawą nosa	kąt ustawienia głowy
Linia włosów	ponad brwiami	rzeczywistą wysokość czoła

Proporcje twarzy są punktem wyjścia, a nie gotowym szablonem. Po naniesieniu linii pomocniczych należy porównać je ze zdjęciem lub modelem i świadomie zaznaczyć odstępstwa.

Metoda trzech części twarzy

W nauce portretu często stosuje się umowny podział pionowy:

• od linii włosów do brwi;
• od brwi do podstawy nosa;
• od podstawy nosa do brody.

Trzy odcinki bywają zbliżone, lecz rzadko są dokładnie równe. U jednej osoby środkowa część twarzy będzie dłuższa, u innej większą powierzchnię zajmie czoło albo żuchwa. Pomiar służy przede wszystkim wykrywaniu błędów konstrukcyjnych.

Podział szerokości twarzy na pięć części

W widoku frontalnym szerokość głowy można orientacyjnie podzielić na pięć odcinków odpowiadających szerokości oka:

1. przestrzeń od lewego brzegu głowy do lewego oka;
2. szerokość lewego oka;
3. odstęp między oczami;
4. szerokość prawego oka;
5. przestrzeń od prawego oka do brzegu głowy.

Odstęp między oczami często zbliża się do szerokości jednego oka. Jest to reguła pomocnicza, nie anatomiczny nakaz. Przy portrecie konkretnej osoby różnica kilku milimetrów może przesądzić o podobieństwie.

Jak narysować oczy, aby nie wyglądały płasko

Oko nie ma kształtu symetrycznego migdała. Wewnętrzny kącik znajduje się zwykle niżej i jest ostrzejszy, natomiast zewnętrzny może być uniesiony, opuszczony albo położony na podobnej wysokości. Górna powieka jest zazwyczaj wyraźniejsza od dolnej, ponieważ rzuca cień na gałkę oczną. Tęczówka jest częściowo przykryta powiekami, a pełne koło widoczne wokół źrenicy zwykle nadaje twarzy nienaturalny, przestraszony wyraz.

Podczas pracy należy kontrolować nie tylko kształt każdego oka, lecz także odległość między nimi, wysokość kącików i położenie źrenic. Źrenice powinny reagować na wspólny kierunek spojrzenia. Niewielkie przesunięcie jednej z nich może sprawić, że postać zacznie wyglądać na zezującą.

Jak narysować oczy krok po kroku:

1. Zaznacz linię przechodzącą przez oba oczy.
2. Określ szerokość oczodołów.
3. Narysuj wewnętrzne i zewnętrzne kąciki.
4. Połącz je łukiem górnej powieki.
5. Dodaj subtelniejszą dolną powiekę.
6. Wpisz tęczówkę pod górną powiekę.
7. Zaznacz źrenicę i niewielki refleks światła.
8. Dodaj cień rzucany przez górną powiekę.
9. Narysuj brwi zgodnie z formą kości czołowej.

Nie należy obrysowywać całej dolnej powieki równie ciemną linią. W realistycznym rysunku część konturu zanika w świetle, a część powstaje dzięki cieniowi. Oko wygląda przestrzennie wtedy, gdy rysownik pokazuje kulistą gałkę oczną ukrytą w oczodole.

„Rysować nie znaczy odtwarzać kontur, lecz sprawić, aby forma stała się widoczna” — zasada przypisywana nauczaniu Paula Klee.

Jak narysować nos bez mocnego konturu

Nos jest bryłą, a nie figurą otoczoną czarną linią. Jego kształt tworzą grzbiet, boczne płaszczyzny, skrzydełka, czubek i cień rzucany na twarz. W widoku frontalnym krawędzie grzbietu często są ledwo widoczne. Zbyt ciemne obrysowanie nosa sprawia, że przypomina przyklejony znak albo geometryczny trójkąt.

Najpierw należy zaznaczyć pionową oś nosa. Następnie określa się szerokość skrzydełek, która w klasycznym schemacie bywa zbliżona do odległości między wewnętrznymi kącikami oczu. Reguła ta pomaga rozpocząć konstrukcję, ale musi zostać porównana z modelem.

Kolejność pracy:

• zaznacz nasadę nosa między oczami;
• poprowadź bardzo lekkie linie boków grzbietu;
• ustal położenie czubka;
• wyznacz szerokość skrzydełek;
• dodaj otwory nosowe jako ciemne, lecz niejednolite kształty;
• zaznacz cień pod czubkiem;
• zmiękcz krawędzie po stronie oświetlonej;
• wzmocnij cień po stronie przeciwnej do źródła światła.

Najciemniejszym miejscem nosa nie zawsze są oba nozdrza. Ich wartość tonalna zależy od kąta światła, pozycji głowy i widoczności wnętrza. Przy twarzy lekko pochylonej w dół otwory nosowe będą mniej widoczne, a skrócenie perspektywiczne zmniejszy pionową długość nosa.

Jak narysować usta i zachować naturalną mimikę

Usta należy budować od linii oddzielającej obie wargi. Ta linia nie jest prosta. Zwykle unosi się w środkowej części górnej wargi, opada przy łuku Kupidyna, a następnie biegnie ku kącikom. Dolna warga jest często pełniejsza i lepiej oświetlona, natomiast górna bywa ciemniejsza, ponieważ jej powierzchnia odchyla się od światła.

Kąciki ust można orientacyjnie porównywać z położeniem źrenic lub wewnętrznych części tęczówek, ale relacja ta zmienia się zależnie od anatomii i mimiki. Nie należy rysować obu warg jako dwóch jednakowych obrysowanych kształtów. Wiarygodność powstaje dzięki różnicom tonalnym.

Jak narysować usta w siedmiu krokach:

1. Wyznacz poziom ust na osi twarzy.
2. Zaznacz oba kąciki.
3. Narysuj środkową linię między wargami.
4. Określ łuk górnej wargi.
5. Dodaj miękki kontur dolnej wargi.
6. Zaznacz cień pod dolną wargą.
7. Usuń część konturów i zastąp je przejściami tonalnymi.

Nie należy mocno podkreślać wszystkich pionowych bruzd na wargach. Wystarczy kilka delikatnych zmian tonu zgodnych z ich wypukłością. Podczas rysowania zębów trzeba unikać oddzielania każdego zęba czarną linią. Zazwyczaj wystarczą subtelne podziały i cień w kącikach ust.

„Sztuka zmywa z duszy kurz codziennego życia” — Pablo Picasso.

Jak narysować uszy, brwi i linię włosów

Uszy są często pomijane, choć ich błędne położenie może zaburzyć całą konstrukcję głowy. W widoku frontalnym ich górna część zwykle znajduje się w okolicy brwi, a dolna w pobliżu podstawy nosa. Przy głowie przechylonej lub oglądanej z góry relacje te zmieniają się zgodnie z perspektywą.

Małżowiny usznej nie trzeba odwzorowywać za pomocą wielu przypadkowych linii. Lepiej zaznaczyć duży zewnętrzny kształt, zagłębienie oraz dwa lub trzy główne załamania chrząstki. Ciemniejsze fragmenty powinny znajdować się wewnątrz, nie na całym obrysie.

Brwi nie są jednolitą czarną kreską. Składają się z włosków rosnących w różnych kierunkach. Przy nasadzie nosa często układają się bardziej pionowo, a dalej stopniowo przechodzą w kierunek poziomy i opadający.

Włosy również należy traktować jako masę. Najpierw zaznacza się:

• linię włosów;
• ogólny kształt fryzury;
• największe partie światła i cienia;
• kierunek układania pasm;
• pojedyncze włosy dopiero na końcu.

Nie należy przyklejać włosów bezpośrednio do narysowanego owalu czaszki. Fryzura ma własną objętość i zwykle wychodzi poza kształt głowy.

Rysowanie twarzy krok po kroku: kompletna kolejność pracy

Rysowanie twarzy krok po kroku wymaga przechodzenia od największych form do najmniejszych. Próba wykańczania jednego oka przed skonstruowaniem drugiej połowy głowy zwykle prowadzi do nierównych proporcji. Portret trzeba rozwijać równomiernie, porównując wszystkie elementy jednocześnie.

Etap 1: ogólny kształt

Narysuj czaszkę, żuchwę i brodę. Sprawdź wysokość oraz szerokość głowy. Zaznacz oś pionową i upewnij się, że odpowiada kierunkowi ustawienia twarzy.

Etap 2: linie pomocnicze

Dodaj linie oczu, brwi, nosa i ust. Nie umieszczaj jeszcze rzęs, źrenic ani zmarszczek. Oceń, czy podziały odpowiadają obserwowanej osobie.

Etap 3: duże bryły

Zaznacz oczodoły, klin nosa, kości policzkowe, żuchwę i masę włosów. Pracuj szeroko, bez szczegółów. Na tym etapie portret powinien zacząć przypominać przestrzenną głowę.

Etap 4: elementy twarzy

Narysuj oczy, nos i usta, ale pozostaw możliwość korekty. Regularnie odwracaj wzrok od kartki albo oglądaj rysunek w lustrze. Odbicie lustrzane szybko ujawnia przechylenie oczu, nierówną żuchwę i przesuniętą oś nosa.

Etap 5: światłocień

Ustal jedno źródło światła. Zaznacz cień pod brwiami, po jednej stronie nosa, pod dolną wargą, pod brodą i przy linii włosów. Nie rozcieraj grafitu bez kontroli, ponieważ jednolita szara warstwa usuwa różnice między płaszczyznami.

Etap 6: szczegóły i korekta

Dopiero teraz wzmocnij źrenice, rzęsy, nozdrza, linię między wargami i wybrane pasma włosów. Usuń część linii konstrukcyjnych. Najciemniejsze miejsca pozostaw na końcowy etap, aby nie stracić kontroli nad kontrastem.

Etap	Główne zadanie	Najczęstszy błąd
Konstrukcja	kształt czaszki i żuchwy	rozpoczynanie od oka
Podziały	rozmieszczenie elementów	oczy ustawione zbyt wysoko
Bryły	objętość twarzy	płaski nos i policzki
Detale	indywidualne cechy	jednakowe oczy i symetryczne usta
Cieniowanie	światło i przestrzeń	rozcieranie całej powierzchni
Wykończenie	kontrast i faktura	zbyt wiele ciemnych konturów

Jak cieniować twarz ołówkiem

Cieniowanie powinno opisywać kierunek powierzchni. Czoło jest zaokrąglone, policzki przechodzą w boczne płaszczyzny, a nos wystaje przed pozostałe części twarzy. Kreski warto prowadzić zgodnie z formą, zamiast wypełniać cały obszar jednym przypadkowym ruchem.

Najpierw trzeba rozdzielić światło od cienia. Dopiero później można rozwijać półtony. Jeśli źródło światła znajduje się z lewej strony, prawa część twarzy będzie ciemniejsza, lecz nie wszystkie jej fragmenty otrzymają identyczny ton.

Typowe obszary cienia:

• okolica pod łukiem brwiowym;
• górna część gałki ocznej pod powieką;
• jedna boczna płaszczyzna nosa;
• przestrzeń pod nosem;
• górna warga;
• cień pod dolną wargą;
• dolna część policzka;
• obszar pod żuchwą;
• fragment szyi zasłonięty przez głowę.

Warto pozostawić biel papieru w najjaśniejszych punktach. Może to być refleks w oku, fragment czoła, grzbiet nosa albo wypukłość dolnej wargi. Gumka chlebowa pozwala wyciągać światła przez delikatne przykładanie, bez agresywnego ścierania powierzchni.

Przy pracy kolorowej pomocne będzie zrozumienie relacji opisanych w materiale o barwach dopełniających i kole barw. Zestawianie kolorów leżących naprzeciw siebie pozwala ograniczać nasycenie cieni i unikać używania czerni w każdej ciemniejszej partii skóry.

Jak wykorzystać zdjęcie referencyjne

Zdjęcie powinno być wyraźne, odpowiednio duże i pozbawione silnych filtrów. Najłatwiej pracować z fotografią o jednym czytelnym źródle światła. Zdjęcia wykonane szerokokątnym obiektywem z bardzo małej odległości mogą zniekształcać nos, czoło i boczne części twarzy.

Przed rozpoczęciem rysowania warto sprawdzić:

• kierunek osi głowy;
• kąt linii oczu;
• wysokość obu uszu;
• stosunek szerokości do wysokości twarzy;
• długość nosa względem czoła i brody;
• położenie kącików ust;
• kształt żuchwy;
• największe obszary światła;
• najciemniejsze cienie;
• charakterystyczną asymetrię modela.

Zdjęcie można na chwilę zamienić na obraz czarno-biały. Ułatwia to ocenę wartości tonalnych i ogranicza rozpraszający wpływ koloru. Dobrym ćwiczeniem jest także zmniejszenie fotografii, ponieważ wtedy wyraźniej widać duże masy, a mniej pojedynczych detali.

Analiza portretów dawnych mistrzów pomaga zrozumieć, jak artyści upraszczali formę i kierowali uwagę widza. Zestaw przykładów można znaleźć w przeglądzie najbardziej znanych obrazów z całego świata, obejmującym między innymi dzieła Leonarda da Vinci, Vermeera i van Gogha.

Najczęstsze błędy podczas rysowania twarzy

Najczęstszym problemem nie jest brak talentu, lecz zbyt szybkie przechodzenie do szczegółów. Początkujący poświęca kilkanaście minut jednemu oku, a następnie próbuje dopasować do niego pozostałe elementy. Powstaje portret z dopracowanymi fragmentami, lecz niewłaściwą konstrukcją.

Drugim błędem jest nadmierna symetria. Prawdziwe twarze mają różnice w wysokości powiek, łuku brwi, szerokości nozdrzy i kształcie warg. Należy je obserwować, ale nie przesadzać z ich podkreślaniem.

Najczęściej spotykane problemy:

1. Oczy narysowane zbyt wysoko.
2. Zbyt mała część czaszki nad brwiami.
3. Jednakowy kształt obu oczu.
4. Nos obrysowany ciemnym konturem.
5. Usta narysowane jako płaski symbol.
6. Brak miejsca na objętość włosów.
7. Zbyt wąska albo przesadnie szeroka szyja.
8. Jednakowa ciemność wszystkich linii.
9. Rozcieranie grafitu na całej twarzy.
10. Pomijanie cienia rzucanego pod brodą.
11. Rysowanie każdego zęba osobno.
12. Dodawanie rzęs przed ustaleniem kształtu powiek.

Najlepszą korektą jest powrót do dużych proporcji. Jeżeli portret nie przypomina modela, dodatkowe rzęsy, zmarszczki i włosy nie rozwiążą problemu.

Ćwiczenia, które poprawiają rysowanie portretów

Pierwsze ćwiczenia nie muszą kończyć się pełnym portretem. Skuteczniejsze bywa wykonywanie krótkich szkiców skoncentrowanych na jednym problemie. Można jednego dnia rysować wyłącznie oczy, kolejnego nosy widziane pod różnymi kątami, a później całe głowy bez szczegółów.

Praktyczny plan treningowy:

Dzień	Ćwiczenie	Czas
1	dziesięć prostych kształtów głowy	20 minut
2	pięć par oczu z różnych zdjęć	30 minut
3	sześć nosów w świetle bocznym	30 minut
4	sześć układów ust i różnych emocji	30 minut
5	trzy szkice głowy po 10 minut	30 minut
6	jeden portret z konstrukcją	45–60 minut
7	analiza błędów i ponowne wykonanie szkicu	30 minut

Warto także wykonywać rysunki czasowe. Szkic trwający dwie minuty zmusza do uchwycenia osi, kształtu czaszki i dużych mas. Dziesięciominutowy pozwala rozwinąć proporcje. Dłuższe studium można rozpocząć dopiero wtedy, gdy konstrukcja krótkiego szkicu jest poprawna.

Po opanowaniu grafitu można porównać inne sposoby budowania obrazu. Przewodnik po akwareli, akrylu, oleju, temperze i gwaszu pomaga zrozumieć, dlaczego każda technika wymaga odmiennego podejścia do krawędzi, warstw i poprawek. Aktualny odnośnik do materiału znajduje się w sekcji „Plastyka” na stronie głównej.

Jak narysować twarz z profilu i w trzech czwartych

Profil wymaga innego myślenia niż widok frontalny. Oko nie ma wtedy pełnej szerokości, nos wychodzi poza linię czoła, a usta i broda tworzą charakterystyczny układ wysunięć oraz cofnięć. Ucho znajduje się bliżej tylnej części czaszki, nie przy samym środku widocznego owalu.

W ujęciu trzy czwarte jedna strona twarzy jest szersza, a druga ulega skróceniu perspektywicznemu. Dalsze oko będzie węższe, dalsze skrzydełko nosa mniej widoczne, a linia ust nie pozostanie idealnie pozioma. Oś twarzy przesuwa się w kierunku dalszej strony, lecz nadal przechodzi przez środek czoła, nosa, ust i brody.

Podczas ćwiczeń należy pamiętać o czterech zasadach:

• linie oczu, nosa i ust zakrzywiają się wokół bryły głowy;
• elementy po dalszej stronie są węższe;
• nos częściowo zasłania dalszy policzek;
• kontur szczęki zmienia długość po obu stronach.

Nie wolno przesuwać dalszego oka zbyt blisko krawędzi twarzy. Najpierw trzeba zbudować oczodół, a dopiero potem wpisać w niego powieki i gałkę oczną.

Pytania i odpowiedzi

Czy trzeba używać linijki podczas rysowania twarzy?

Linijka może pomóc w pierwszych ćwiczeniach i analizie proporcji, lecz nie powinna zastępować obserwacji. W gotowym szkicu lepiej wykonywać linie ręcznie, ponieważ twarz nie składa się z idealnie prostych podziałów.

Dlaczego oczy w portrecie wyglądają nierówno?

Najczęściej przyczyną jest brak wspólnej osi, inna wysokość kącików albo różna szerokość oczodołów. Przed rysowaniem powiek należy zaznaczyć poziom obu oczu i porównać ich odległość od osi nosa.

Czy oczy naprawdę znajdują się w połowie głowy?

W klasycznym schemacie ich linia wypada mniej więcej w połowie wysokości od czubka czaszki do brody. Jest to wartość orientacyjna. Fryzura, kąt głowy i indywidualna anatomia mogą zmieniać wizualny odbiór tej proporcji.

Jak narysować twarz bez zdjęcia?

Najpierw trzeba opanować podstawową konstrukcję czaszki i położenie elementów. Rysowanie z wyobraźni staje się łatwiejsze po wykonaniu wielu studiów ze zdjęć, lustra i modeli. Bez takiej praktyki twarze często przyjmują jeden powtarzalny, schematyczny wygląd.

Jaki ołówek jest najlepszy do portretu?

Do konstrukcji wystarczy HB lub H, do półcieni 2B, a do ciemnych akcentów 4B albo 6B. Nie trzeba używać całego zestawu twardości. Większe znaczenie ma kontrola nacisku i zachowanie jasnych partii papieru.

Jak uniknąć zbyt ciemnego rysunku?

Należy zaczynać od lekkiego nacisku i stopniowo wzmacniać kontrast. Najciemniejsze miejsca warto dodać pod koniec. Pomaga także regularne odsuwanie kartki i porównywanie jej z fotografią z większej odległości.

Ile czasu potrzeba, aby nauczyć się rysować twarz?

Nie istnieje jedna liczba godzin odpowiednia dla każdego. Regularne krótkie ćwiczenia przynoszą lepsze efekty niż sporadyczne wielogodzinne sesje. Najszybciej rozwijają się osoby, które po każdym szkicu wskazują konkretny błąd i powtarzają ćwiczenie z poprawioną konstrukcją.

Jak narysować twarz poprawnie? Najpierw trzeba ustalić kształt czaszki, osie i odległości między elementami, następnie zbudować oczy, nos i usta jako przestrzenne formy. Detale oraz mocny kontrast powinny pojawić się dopiero wtedy, gdy cała konstrukcja została sprawdzona.

Warto przeczytać także nasz kolejny materiał, w którym szerzej wyjaśniamy podobny temat: Techniki malarskie – akwarela, akryl, olej, tempera i gwasz: czym się różnią