Umowa zlecenie to najczęstsza umowa cywilnoprawna w Polsce — w 2025 roku obejmowała ok. 2,3 mln zleceniobiorców (GUS). Od 2026 roku minimalna stawka godzinowa na zleceniu wynosi 30,50 zł brutto (rozporządzenie Rady Ministrów). To umowa regulowana przez Kodeks cywilny (art. 734–751), nie Kodeks pracy — co oznacza inne zasady dotyczące urlopów, wypowiedzeń i składek ZUS.
W 2026 roku zmieniły się przepisy dotyczące składek ZUS, kosztów uzyskania przychodu i PIT. Poniżej kompletny poradnik — ile naprawdę zarobisz na zleceniu, jakie masz prawa i czym zlecenie różni się od etatu. Przeczytaj też o świadczeniach ZUS i finansach osobistych.
Składki ZUS na umowie zlecenie 2026
| Składka | % zleceniobiorcy | % zleceniodawcy | Obowiązkowa? |
|---|---|---|---|
| Emerytalna | 9,76% | 9,76% | TAK |
| Rentowa | 1,50% | 6,50% | TAK |
| Wypadkowa | — | 0,67–3,33% | TAK (płaci zleceniodawca) |
| Chorobowa | 2,45% | — | DOBROWOLNA |
| Zdrowotna | 9,00% | — | TAK |
| FP + FGŚP | — | 2,45% + 0,10% | TAK (płaci zleceniodawca) |
Kluczowa zmiana od 2022 roku: składka zdrowotna (9%) nie jest już odliczana od podatku — obciąża w pełni zleceniobiorcę. Przy wynagrodzeniu 5 000 zł brutto na zleceniu, na rękę pozostaje ok. 3 660 zł netto (z dobrowolnym chorobowym) lub ok. 3 750 zł (bez chorobowego). To znacząca różnica wobec lat wcześniejszych.
Minimalna stawka godzinowa 2026
Od 1 stycznia 2026 roku minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie wynosi 30,50 zł brutto/h (wzrost z 28,10 zł w 2025 r., czyli o 8,5%). Stawka dotyczy:
- Umów zlecenie z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności.
- Samozatrudnionych wykonujących zlecenia (jednoosobowe firmy).
- Nie dotyczy: umów o dzieło, agencyjnych, praktyk studenckich.
Zleceniodawca ma obowiązek prowadzić ewidencję godzin pracy zleceniobiorcy. Za naruszenie minimalnej stawki grozi kara grzywny od 1 000 do 30 000 zł (art. 8e ustawy o minimalnym wynagrodzeniu).
Kalkulator brutto–netto na zleceniu
| Brutto | Składki ZUS (zleceniobiorca) | Zdrowotna | Zaliczka PIT 12% | Netto (na rękę) |
|---|---|---|---|---|
| 3 000 zł | 411 zł | 233 zł | 159 zł | ~2 197 zł |
| 5 000 zł | 685 zł | 388 zł | 311 zł | ~3 616 zł |
| 8 000 zł | 1 097 zł | 621 zł | 537 zł | ~5 745 zł |
| 10 000 zł | 1 371 zł | 776 zł | 690 zł | ~7 163 zł |
Obliczenia z 20% kosztami uzyskania przychodu, bez dobrowolnego chorobowego, I próg podatkowy (12%). Powyżej 120 000 zł dochodu rocznego — II próg: 32%.
Umowa zlecenie vs umowa o pracę — porównanie
| Kryterium | Umowa zlecenie | Umowa o pracę |
|---|---|---|
| Regulacja prawna | Kodeks cywilny | Kodeks pracy |
| Urlop wypoczynkowy | Brak (chyba że umowa przewiduje) | 20–26 dni/rok |
| L4 (zasiłek chorobowy) | Tylko z dobrowolnym chorobowym (po 90 dniach) | Od 1. dnia zatrudnienia (po 30 dniach) |
| Wypowiedzenie | W każdej chwili (o ile umowa nie stanowi inaczej) | Okres wypowiedzenia 2 tyg.–3 mies. |
| Minimalne wynagrodzenie | 30,50 zł/h brutto (stawka godzinowa) | 4 666 zł brutto/mies. |
| Nadgodziny | Brak regulacji (bez dodatków) | 50–100% dodatku |
| Ochrona przed zwolnieniem | Brak (brak ochrony ciężarnych, związkowej) | Pełna ochrona KP |
Prawa zleceniobiorcy — czego nie wielu wie
- BHP: Zleceniodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne warunki pracy — tak samo jak pracodawcy na etacie (art. 304 KP). Brak szkolenia BHP = odpowiedzialność zleceniodawcy za wypadek.
- Składki emerytalne: Składki na zleceniu wliczają się do przyszłej emerytury — tak samo jak na etacie. Każdy rok ze składkami to wyższy kapitał na koncie ZUS.
- Koszty uzyskania przychodu: Standardowe 20% KUP (pomniejszają podstawę opodatkowania). Twórcy (prawa autorskie): 50% KUP — ale limit roczny: 120 000 zł.
- Zbieg tytułów: Jeśli zleceniobiorca ma jednocześnie etat z wynagrodzeniem ≥ minimalne (4 666 zł brutto/mies.), ze zlecenia płaci tylko składkę zdrowotną (9%) — emerytalna i rentowa są dobrowolne. To znacząca oszczędność.
Kiedy zlecenie to „ukryty etat”?
PIP (Państwowa Inspekcja Pracy) kontroluje, czy umowa zlecenie nie zastępuje umowy o pracę. Cechy wskazujące na stosunek pracy (nawet przy nazwie „zlecenie”): stałe godziny pracy, stałe miejsce, podporządkowanie przełożonemu, wykonywanie pracy osobiście (bez zastępstwa), stałe wynagrodzenie miesięczne. Jeśli spełnione są 3+ z tych kryteriów — zleceniobiorca może żądać ustalenia stosunku pracy przez sąd (art. 22 §1¹ KP). Przeczytaj też: kredyty i finanse.
Infografika: Umowa zlecenie 2026
📋 Umowa zlecenie 2026
topflop.pl/ · Wiedza dla Wszystkich
FAQ — Umowa zlecenie 2026
Ile zarobię netto na zleceniu przy 30,50 zł/h?
Przy 160 h/miesiąc (pełny etat): 30,50 × 160 = 4 880 zł brutto. Po składkach ZUS i PIT: ok. 3 550 zł netto (z 20% KUP, I próg). Przy 120 h/mies. (3/4 etatu): ~2 660 zł netto.
Czy na zleceniu mam prawo do L4?
Tylko jeśli przystąpisz do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (składka 2,45%). Zasiłek chorobowy przysługuje po 90 dniach nieprzerwanego opłacania składki. Stawka: 80% podstawy (analogicznie jak na etacie).
Czy student płaci ZUS na zleceniu?
Student do 26. roku życia jest zwolniony ze wszystkich składek ZUS na umowie zlecenie. Dostaje wynagrodzenie brutto = netto (minus ewentualny PIT powyżej 30 000 zł/rok — ulga dla młodych). To najbardziej korzystna forma zatrudnienia dla studentów.
Czy zlecenie wlicza się do emerytury?
Tak — obowiązkowe składki emerytalne (9,76% zleceniobiorca + 9,76% zleceniodawca) trafiają na konto w ZUS i podnoszą przyszłą emeryturę. Im wyższe wynagrodzenie i dłuższy okres składkowy, tym wyższa emerytura. Przeczytaj też: emerytury i świadczenia ZUS.
Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Państwowa Inspekcja Pracy.
, minimalna stawka godzinowa 30,50 zł, PIT, prawa zleceniobiorcy. Kalkulator netto.){kind=link}