Upały do 40 stopni w Europie obejmą w drugiej połowie czerwca przede wszystkim Półwysep Iberyjski, Francję oraz część Europy Środkowej. Najwyższe wartości prognozowane są lokalnie w Portugalii i Hiszpanii, natomiast we Francji, Niemczech, Włoszech i krajach położonych w dolinie Dunaju temperatury mogą przekraczać 35–38°C — informuje redakcja TopFlop, powołując się na komunikaty AEMET, oraz prognozy Europejskiego Centrum Średnioterminowych Prognoz Pogody.
Gorące powietrze napływające znad północnej Afryki zostaje zatrzymane nad zachodnią i środkową częścią kontynentu przez rozległy układ wysokiego ciśnienia. Taki układ, potocznie określany jako kopuła gorąca, ogranicza napływ chłodniejszych mas powietrza, zmniejsza zachmurzenie i sprzyja dalszemu nagrzewaniu gruntu. Oznacza to nie tylko bardzo wysokie temperatury w dzień, ale także ciepłe noce, podczas których organizm ma utrudnione warunki do regeneracji.
Portugalia: lokalnie około 40°C
Portugalski Instytut Morza i Atmosfery wskazuje, że po wzroście temperatur w weekend w części kontynentalnej Portugalii możliwe będą maksymalne wartości w pobliżu 40°C. Najbardziej narażone są regiony położone w głębi kraju, z dala od chłodzącego wpływu Atlantyku.
Najwyższych temperatur należy spodziewać się przede wszystkim w Alentejo, Ribatejo oraz w dolinie rzeki Douro. Już podczas wcześniejszego czerwcowego epizodu IPMA prognozował tam od 38 do 40°C. Na części stacji wartości osiągały lub przekraczały 40°C.
Na zachodnim wybrzeżu, w tym w rejonie Lizbony i Porto, temperatury mogą być niższe ze względu na bryzę i napływ powietrza znad oceanu. Nie oznacza to jednak braku zagrożenia. Przy wysokiej wilgotności odczuwalna temperatura może pozostawać znacznie wyższa od wartości wskazywanej przez termometry.
Hiszpania: długotrwały epizod bardzo wysokich temperatur
Hiszpańska agencja AEMET wydała komunikat dotyczący bardzo wysokich i utrzymujących się temperatur na Półwyspie Iberyjskim oraz Balearach. W centralnej, południowej i zachodniej Hiszpanii wartości maksymalne mają przekraczać 35°C, a miejscami zbliżać się do 40°C.
Najgoręcej może być w:
- Andaluzji, zwłaszcza w dolinie Gwadalkiwiru;
- Estremadurze;
- Kastylii-La Manchy;
- regionie Madrytu;
- interiorze Walencji i Murcji;
- części Kastylii i León;
- dolinie Ebro.
W aglomeracji Madrytu AEMET wskazywał już temperatury rzędu 36°C. W kolejnych dniach, wraz ze wzrostem stabilności wyżu i dalszym nagrzewaniem powierzchni, lokalne maksima mogą być wyższe.
Największym problemem będzie długość epizodu. W wielu regionach temperatury powyżej 35°C mogą utrzymywać się przez kilka kolejnych dni. Nocą w miastach i na południu kraju słupki rtęci mogą nie spadać poniżej 20–24°C. Takie warunki meteorolodzy określają jako noce tropikalne.
Francja: alerty od regionu paryskiego po Burgundię
Météo-France objęło pomarańczowym poziomem czujności związanym z upałem 26 departamentów. Strefa ostrzeżeń rozciągała się od Île-de-France przez środkową część kraju po Jurę i Burgundię.
Według prognoz w szerokim pasie od regionu paryskiego przez Centre-Val de Loire i Poitou po zachodnią Burgundię oraz część Akwitanii temperatury maksymalne mają wynosić 35–37°C. Lokalnie możliwe jest 38°C.
W Paryżu prognozowane wartości mogą sięgać około 35–38°C, zależnie od dnia i dzielnicy. Wyższe temperatury będą szczególnie odczuwalne w gęsto zabudowanym centrum, gdzie beton i asfalt gromadzą energię w ciągu dnia, a następnie oddają ją po zachodzie słońca.
Bardzo gorąco ma być także w okolicach Tuluzy, Bordeaux, Clermont-Ferrand, Dijon i Lyonu. Na południu oraz południowym zachodzie Francji sytuację mogą okresowo komplikować burze, jednak lokalne opady nie muszą przynieść długotrwałego ochłodzenia.
Niemcy: do 38°C, lokalnie nie można wykluczyć 40°C
Deutscher Wetterdienst prognozuje pierwszą dużą falę upałów tego lata w większości regionów Niemiec, poza chłodniejszą północą. W weekend maksymalne temperatury mają dochodzić do 38°C, a obciążenie cieplne w wielu landach będzie silne.
Najwyższych wartości należy spodziewać się na południu i zachodzie kraju, między innymi w Badenii-Wirtembergii, Hesji, Nadrenii-Palatynacie i Bawarii. W Hesji prognozowane są temperatury od 31 do 37°C.
DWD zaznacza, że w skrajnym południowo-zachodnim krańcu Niemiec lokalne wartości w pobliżu 40°C są możliwe, choć prawdopodobieństwo tak wysokich wskazań pozostaje ograniczone. Większym zagrożeniem na rozległym obszarze będzie utrzymywanie się temperatur przekraczających 30°C oraz wysoka wilgotność.
Po okresie największego upału wzrośnie ryzyko gwałtownych burz. Zderzenie bardzo ciepłego i wilgotnego powietrza z chłodniejszym frontem może powodować intensywne opady, grad oraz silne porywy wiatru.
Włochy i Europa Środkowa: ponad 35°C w wielu miastach
Gorące masy powietrza obejmą także północne i środkowe Włochy. Szczególnie trudne warunki mogą wystąpić w dolinie Padu, gdzie słaba cyrkulacja powietrza, wysoka wilgotność oraz gęsta zabudowa podnoszą temperaturę odczuwalną.
W rejonie Bolonii, Florencji, Turynu, Brescii, Perugii, Rzymu i Mediolanu prognozowane są wartości od około 33 do 38°C. Lokalnie, zwłaszcza w głębi kraju, temperatura może zbliżyć się do 40°C. Nocami w najcieplejszych miastach może pozostawać powyżej 25°C.
We Włoszech ostrzeżenia dotyczące upałów są klasyfikowane nie tylko na podstawie samej temperatury, lecz także przewidywanego wpływu warunków atmosferycznych na zdrowie. Pod uwagę bierze się między innymi wilgotność, długość epizodu, temperaturę nocną oraz zdolność organizmu do termoregulacji.
Temperatury przekraczające 35°C możliwe są również w Austrii, na Węgrzech, w Chorwacji, Słowenii, Serbii oraz częściowo w Czechach i na Słowacji. Szczególnie gorąco może być na nizinach, w kotlinach oraz w dużych aglomeracjach, takich jak Wiedeń i Budapeszt.
Wielka Brytania na obrzeżu kopuły gorąca
Najgorętsze powietrze nie obejmie całej Wielkiej Brytanii, jednak południowa i wschodnia Anglia znajdą się na obrzeżu układu wysokiego ciśnienia. W Londynie i południowo-wschodnich hrabstwach prognozowane są temperatury od 30 do 34°C.
Brytyjska Agencja Bezpieczeństwa Zdrowotnego wydała bursztynowe alerty zdrowotne dla Londynu, południowego wschodu, południowego zachodu oraz wschodniej Anglii. Taki poziom oznacza, że skutki upału mogą dotyczyć całej populacji, zwiększyć obciążenie ochrony zdrowia i zakłócić działanie innych usług publicznych.
Według brytyjskich prognoz część południowej Anglii może spełnić oficjalne kryteria fali upałów. Na północy kraju oraz w Szkocji temperatury pozostaną wyraźnie niższe.
Kraje najbardziej narażone na najwyższe temperatury
| Kraj lub region | Prognozowane maksima | Najbardziej zagrożone obszary |
|---|---|---|
| Portugalia | 38–40°C | Alentejo, Ribatejo, dolina Douro |
| Hiszpania | 36–40°C | Andaluzja, Estremadura, Madryt, Kastylia-La Mancha |
| Francja | 35–38°C | Île-de-France, Centre-Val de Loire, Burgundia, Akwitania |
| Włochy | 34–39°C | dolina Padu, Toskania, Umbria, środkowe Włochy |
| Niemcy | 33–38°C, lokalnie około 40°C | południowy zachód, Hesja, Badenia-Wirtembergia |
| Austria i Węgry | 34–37°C | Wiedeń, Burgenland, niziny węgierskie |
| Wielka Brytania | 30–34°C | Londyn, południowa i wschodnia Anglia |
Podane wartości są prognozami, a nie temperaturami potwierdzonymi pomiarami. Dokładny zasięg strefy największego upału będzie zależał od położenia centrum wyżu, zachmurzenia, wilgotności gruntu oraz ewentualnych burz.
Czym jest kopuła gorąca
Kopuła gorąca nie jest oficjalną nazwą konkretnego zjawiska występującą w każdym krajowym systemie ostrzeżeń. Termin opisuje jednak rozległy i trwały układ wysokiego ciśnienia, pod którym gromadzi się bardzo ciepłe powietrze.
Powietrze opadające w wyżu ulega sprężaniu i dodatkowo się ogrzewa. Jednocześnie wysokie ciśnienie hamuje rozwój chmur i opadów, dzięki czemu powierzchnia ziemi przez wiele godzin jest ogrzewana promieniowaniem słonecznym. Wysuszona gleba traci zdolność chłodzenia otoczenia przez parowanie, co jeszcze bardziej podnosi temperaturę przy gruncie.
Jeżeli układ porusza się powoli lub zostaje zablokowany przez sąsiednie niże, upał może utrzymywać się przez wiele dni. Z czasem rośnie temperatura budynków, dróg i przestrzeni miejskiej, a kolejne noce przynoszą coraz słabsze ochłodzenie.
Kiedy upał zacznie ustępować
Najwyższe temperatury w zachodniej i południowo-zachodniej Europie są prognozowane na drugą połowę czerwca. Na obrzeżach strefy upału, zwłaszcza w Niemczech, Francji i Europie Środkowej, ochłodzenie może nadejść wraz z frontami atmosferycznymi oraz burzami.
Nie będzie ono jednak równoczesne w całej Europie. Na Półwyspie Iberyjskim i w części basenu Morza Śródziemnego bardzo wysokie temperatury mogą utrzymywać się dłużej, podczas gdy w Europie Środkowej możliwe będą krótkie przerwy związane z przechodzeniem frontów.
Prognozy powyżej siedmiu dni pozostają obarczone większą niepewnością. Mieszkańcy i osoby podróżujące do Hiszpanii, Portugalii, Francji, Włoch oraz Niemiec powinny sprawdzać aktualizowane ostrzeżenia krajowych służb meteorologicznych, ponieważ poziomy alertów i przewidywane maksima mogą zmieniać się z dnia na dzień.
Warto przeczytać także nasz kolejny materiał, w którym szerzej wyjaśniamy podobny temat: UNICEF: połowa dzieci na świecie żyje z co najmniej trzema zagrożeniami klimatycznymi
